Opening: 28 maart, 15:00 – 18:00

Kunsthuis Syb kondigt met trots We Need to Speak about Living Room aan, de eerste solotentoonstelling van Winnie Herbstein in Nederland. De tentoonstelling speelt zich tegelijkertijd af op twee locaties die elk hun eigen context weerspiegelen: Kunsthuis Syb in het Friese dorp Beetsterzwaag en Casco Art Institute: Working for the Commons in Utrecht. Het is de eerste samenwerking tussen twee interregionale kunstinstellingen die zich richten op feministische erfenissen, huisvesting en politiek bewustzijn.

Het project combineert nieuw werk, dat in opdracht van de twee kunstinstellingen is gemaakt, met onderzoeks materialen rondom de geschiedenis van gemeenschappelijk wonen.

Intimiteit en politieke actie
Gemeenschappelijke woonvormen zijn een actueel thema. In Nederland en daarbuiten zien we de laatste jaren een groei van niet-heteronormatieve wooneenheden, soms uit vrije keuze, soms door financiële noodzaak. Herbstein brengt in haar onderzoek en nieuwe werken deze actuele huisvestingsvraagstukken samen met participatieve methoden uit de familieopstellingen. Ze onderzoekt hoe gedeelde idealen het collectief wonen vormgeven, maar ook hoe spanningen en conflicten ontstaan en hoe die in de loop van de tijd worden aangepakt.

Herbstein put uit sporen van Labadistische communes in het 17e-eeuwse Friesland, van krakers in het Utrecht van de jaren ’70 tot gesprekken van vandaag, en opent de dialoog om niet alleen nieuwe manieren om gemeenschappelijk leven te begrijpen, maar ook hoe we als mensheid samenleven. De woonkamer verschijnt hierbij als een plek van intimiteit, veiligheid en gevoel, maar ook als ruimte voor politieke actie en bewustwording.

Locatiespecifieke presentatie
Te zien bij zowel Casco Art Institute als Kunsthuis Syb is de film We Need to Speak about Living Room. Gefilmd in het Labre Huis in Utrecht, brengt de film een groep deelnemers samen om ervaringen en conflicten binnen gemeenschappelijke woonvormen te verbeelden, inclusief de externe druk die zulke vormen van collectief leven bedreigt. Het werk verweeft archiefmateriaal over de geschiedenis van collectieve huisvesting met de hedendaagse wooncrisis, en wordt gepresenteerd in architectonische installaties die de historische structuren van beide locaties volgen. Bij de tentoonstelling vindt een publieksprogramma plaats met gesprekken, bijeenkomsten en collectieve reflecties die het project verder
verdiepen.

Friese geschiedenis van gemeenschappelijk wonen
In Friesland onderzoekt Herbstein regionale voorbeelden van gemeenschappelijk wonen, zoals de 17e-eeuwse Labadistische gemeenschap in Wieuwerd: een protestantse beweging waarvan de leden eigendom en dagelijks leven deelden na het overlijden van hun stichter Jean de Labadie in 1674. De bredere tentoonstelling integreert werk uit Herbsteins residentie bij Syb en toont een verzameling aan locatiespecifieke werken. Zoals een film over de Ecokathedraal bij Heerenveen, een collectief langlopend landartproject geïnitieerd door Louis Le Roy (1924–2012); daarnaast sculpturale elementen die voortkomen uit Herbsteins onderzoek naar lood, een eeuwenoud materiaal dat nog altijd in de bouw wordt gebruikt; tekstuele werken en subtiele installaties over anarchistische en coöperatieve groepen,
zoals de Anarchistische Camping Appelscha. Samen dragen deze werken bij aan een heroverweging van de woonkamer als zowel een ruimte van veiligheid als van verzet.

Voetnoot: de titel van de tentoonstelling verwijst naar een regel uit het gedicht
Towards Home van June Jordan

Winnie Herbstein is een kunstenaar en filmmaker wiens werk zich richt op historische en hedendaagse organisatievormen in relatie tot huisvesting, architectuur en het verwezenlijken van ruimte(s). Zij onderzoekt deze thema’s middels praktijkgericht onderzoek dat voornamelijk resulteert in videowerken en sculpturen. Recentelijk publiceerde zij het boek
Slamming Doors: on falling out and fighting back in a housing crisis, dat mede-geredigeerd is door Mason Leaver-Yap.

Herbstein studeerde Environmental art aan de Glasgow School of Art, bouwplaatsconstructie aan City of Glasgow College en is oprichter Slaghammers, een educatieve metaalwerkplaats voor vrouwen, transpersonen en non-binaire mensen in Glasgow. In 2024-25 was ze een Research Fellow bij de Universiteit van Amsterdam en Framer Framed. In 2021-2023 zat zij in residentie bij de Rijksakademie van Beeldende Kunsten